Механика және технологиялар 2024-3
Автор: М.Ш. Шардарбек1, Ж.К. Боркулакова2, Б. Абзалбекулы3, Р.Т. Кауымбаев4, Ф.Р. Ташмухамедов5, Э.Е. Сарыбаева6, Г.Т. Ораз7, Б.К. Мажиханова8

1,2,3,4,5,6,7,8Таразский региональный университет имени М.Х. Дулати, г. Тараз, Казахстан
Страница 399-405

https://doi.org/10.55956/FUMY4911

Аннотация. Нетканые материалы являются универсальными текстильными материалами, обладающими низкой себестоимостью производства и уникальными свойствами. Производство нетканых материалов – растущая отрасль, которая нуждается в развитии технологии, оборудования, сырья и свойств для оптимального использования. Цель данной статьи – проанализировать мировой рынок нетканых материалов и состояние рынка нетканых материалов Казахстана, а также рассматриваются факторы, вляющие на свойства готовых нетканых материалов. Для достижения поставленной цели в статье используются такие методы исследования, как обзор литературы, тематические исследования.

Ключевые слова: нетканые материалы, рынок нетканых материалов, изоляционные материалы, теплоизоляционный материал, овечья шерсть.

Шардарбек, М.Ш. Анализ производства и свойства нетканых материалов: мировые тенденции и развитие в Казахстане [Текст] / М.Ш. Шардарбек, Ж.К. Боркулакова, Б. Абзалбекулы, Р.Т. Кауымбаев, Ф.Р. Ташмухамедов, Э.Е. Сарыбаева, Г.Т. Ораз, Б.К. Мажиханова // Механика и технологии / Научный журнал. – 2024. – №3(85). – С.399- 405. https://doi.org/10.55956/FUMY4911

(PDF)

Author: D.T. Maksudova1, M.U. Ilkhamova2, D.K. Tursunova3

1,2,3Tashkent Institute of Textile and Light Industry, Tashkent, Uzbekistan
Page 393-398

https://doi.org/10.55956/GJGL3837

Abstract. The article analyzes the existing designs of insoles, their structure, and the materials used. Based on the research, a design of double-sided insoles for medical professionals has been developed, with improved hygienic properties, such as breathability, hygroscopicity, necessary to create an optimal microclimate for the feet.

Keywords: loofah, insole, footwear for doctors, hygienic properties, preventive footwear.

Maksudova D.T., Ilkhamova M.U., Tursunova D.K. Analysis of designs and development of footwear insoles from luffa for medical professionals // Mechanics and Technology / Scientific journal. – 2024. – No.3(85). – P.393-398. https://doi.org/10.55956/GJGL3837

(PDF)

Автор: А.К. Абдикаева1, Б.М. Уалиев2, А.Г. Абдрахманова3

1,2,3М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті, Тараз қ., Қазақстан
Бет 384-392

https://doi.org/10.55956/RVXH3970

Аңдатпа. Мақалада костюмнің пішін қалыптастыру үрдісі классикалық симметриялық қағида бойынша киімнің элементтері мен құрамдыларының қолдануы қарастырылды. Зерттеудегі пішін қалыптастыру үшін конструктивтік әдіс қолданып, костюм пішіннің нақты қасиеттері мен ерекшеліктері бар әртүрлі шешімдерді алуға мүмкіндік берді. Әйелдер костюмін түрлендіру бойынша базалық конструкциясы мен үлгілеуі кәсіптік бағдарламада орындалды. Үлгілік конструкцияның тұрғызылуы лекалдар арқылы тексеріліп, бұйымның жоғары сапалығы дәлелденді.

Тірек сөздер: пішін қалыптастыру, костюмді жобалау, конструктивтік әдіс, классикалық симметрия, компьютерлік үлгілеу.

Абдикаева А.К. Классикалық симметрия қағидаларын қолдану негізінде костюм пішінінің көркемдік жобалауы [Мәтін] / А.К. Абдикаева, Б.М. Уалиев, А.Г. Абдрахманова // Механика және технологиялар / Ғылыми журнал. – 2024. – №3(85). – Б.384-392. https://doi.org/10.55956/RVXH3970

(PDF)

Author: L.Kh. Yussupova1, G.K. Yeldiyar2, A.K. Baidildayeva3, G.B. Jumabekova4, B. Abzalbekuly5

1,3,4,5M.Kh. Dulaty Taraz Regional University, Taraz, Kazakhstan
2M.Auezov South Kazakhstan University, Shymkent, Kazakhstan
Page 375-383

https://doi.org/10.55956/VGXP4110

Abstract. The study of the anthropometric characteristics of the feet of young men living in the Zhambyl region is an important step towards optimizing the design of shoes for adolescents. Collecting comprehensive data on foot sizes allows not only to identify mediumscale trends, but also to establish the specifics of this demographic group. Strict anthropometric measurement methods are used to achieve accurate results, which guarantees the reliability of the data. The analysis of the information obtained during the study can reveal significant patterns, such as the distribution of certain sizes – length, width and shape of the feet. This, in turn, makes it possible to develop innovative shoe pads that will match the unique anatomical features of adolescents' feet.

Keywords: anthropometry, foot, young people, shoe lasts, dimensional characteristics, comfortable properties.

Yussupova L.Kh., Yeldiyar G.K., Baidildayeva A.K., Jumabekova G.B., Abzalbekuly B. Determination of the regularity of the distribution of the adolescents feet size // Mechanics and Technology / Scientific journal. – 2024. – No.3(85). – P.375-383. https://doi.org/10.55956/VGXP4110

(PDF)

Автор: А.С. Дарменбаева1, Б.К. Масалимова2, Ж.Б. Мукажанова3

1М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті, Тараз қ., Қазақстан
2М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті, Петропавл қ., Қазақстан
3С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті, Өскемен қ., Қазақстан
Бет 367-374

https://doi.org/10.55956/RNZL3070

Аңдатпа. Бұл жұмыста алюминий-кобальт-молибден (AКM) нанобөлшектерінің синтезінің және олардың құрылымдық қасиеттерін зерттеу нәтижелері берілген. Нанобөлшектер золь-гель әдісімен синтезделді, бұл жоғары меншікті беті және бақыланатын морфологиясы бар материалдарды алуға мүмкіндік берді. Нанобөлшектердің микроқұрылымы мен химиялық құрамын талдау үшін сканерлеуші электронды микроскопия (СЭM) және инфрақызыл спектроскопия (ИҚ) әдістері қолданылды. Рентгендік микроталдау алюминий тасымалдаушысының бетінде белсенді компоненттердің (Co және Mo) біркелкі таралуын растады. Алынған нәтижелер AКM нанобөлшектерінің жоғары каталитикалық потенциалын көрсетеді, бұл оларды әртүрлі өнеркәсіптік процестерде қолдану үшін перспективалы материалдар етеді. Одан әрі зерттеулер синтезді оңтайландыруға және катализаторларды нақты жағдайларда сынауға бағытталады.

Тірек сөздер: алюминий-кобальт-молибден нанобөлшектері, золь-гель әдісі, сканерлеуші электронды микроскоп, инфрақызыл спектроскопия, рентгендік микроталдау.

Дарменбаева, А.С. Алюминий негізіндегі композиттік материалдарды синтездеу және олардың қасиеттерін зерттеу [Мәтін] / А.С. Дарменбаева, Б.К. Масалимова, Ж.Б. Мукажанова // Механика және технологиялар / Ғылыми журнал. – 2024. – №3(85). – Б.367-374. https://doi.org/10.55956/RNZL3070

(PDF)

Автор: А.П. Ауешов1, К.Т. Арынов2, Ч.З. Ескибаева3, А.К. Диканбаева4, А.М. Тасболтаева5

1,3,4,5М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті, Шымкент қ., Қазақстан
2Инновациялық зерттеулер және технология институты, Алматы қ., Қазақстан
Бет 358-366

https://doi.org/10.55956/IHHK1114

Аңдатпа. Жұмыста өнеркәсіптік («Қостанай минералдары» АҚ) шаңтәрізді асбестқұрамдас қалдықтарды (ШАҚ) қышқылмен өңдеудің тәжірибелік белгіленген шарттары мен режимдеріне сүйене отырып, құрамында негізінен серпентинит тобының минералдарынан (антигорит, хризотил және лизардит) тұратын шаңтәріздес қалдықтарды (ШАҚ) қайта өңдеу схемасы жасалған, мұнда MgO және SiO2 мөлшері 32-38 мас.% және 35-40 мас.%. сәйкес құрайды. ШАҚ-ты қышқылдық шаймалдау кезінде күкірт, тұз, азот қышқылдарын қолдана отырып,магний тұздарын MgSO4, MgCl2 және Mg(NO3)2 алудың жағдайлары келтірілді. Сонымен қатар, алынған магний тұздарының сапасы қазіргі заманғы сапа стандарттарына сәйкес келетіндігі, ал қышқылдарда ерімейтін қалдықтардың бетінде оның физика-химиялық қасиеттерін, соның ішінде оның қоршаған ортаға зиянды әсерін әлсірететін поликремний қышқылының тығыз аморфталған қабаты пайда болатындығы анықталды. Алынған мәліметтер мен тұжырымдар ШАҚ қалдықтардың күкірт, тұз және азот қышқылдарымен өзара әрекеттесулері барысында түзілетін реакция өнімдерін химиялық және рентгенофазалық талдаулардың нәтижелерінің негіздерінде тұжырымдалып, алынған магний тұздарының сапасы қолданыстағы, осы тұздарға арналған МЕМСТ-ғы көрсеткіштерімен салыстыра отырып анықталды. Магний сульфаты, хлориді және нитратын алу жағдайларының технологиялық өлшемдері мен шарттары берілді. Зерттеу нәтижелерінде хризотил-асбестті өндіру мен байытудың өндірістік шаңтәрізді асбестқұрамдас қалдықтарын кәдеге жаратудың экологиялық-ресурстық үнемдеу технологиясы ұсынылды.

Тірек сөздер: хризотил-асбест, шаңтәрізді асбестқұрамдас қалдық, магний сульфаты, магний хлориді, магний нитраты, қоршаған орта.

Ауешов, А.П. Хризотил-асбест қалдығын магний тқздарына қайтаөңдеудің технологиясы және оның экологиялық маңызы [Мәтін] / А.П. Ауешов, К.Т. Арынов, Ч.З. Ескибаева, А.К. Диканбаева, А.М. Тасболтаева // Механика және технологиялар / Ғылыми журнал. – 2024. – №3(85). – Б.358-366. https://doi.org/10.55956/IHHK1114

(PDF)